Masz astmę, ale mimo stosowanych leków nadal masz objawy? Nie musisz tego akceptować. Tak nie musi być. Jeśli obecne leczenie nie daje pełnej kontroli, może to być astma ciężka.

Astmę ciężką można skutecznie leczyć – zapytaj lekarza o leczenie biologiczne.

Czy zauważyłeś u siebie, że:

Objaw 1

Sięgasz po inhalator
„na duszność" 3 razy w tygodniu
lub częściej

Objaw 2

Budzisz się w nocy
z powodu duszności,
kaszlu lub świszczącego
oddechu częściej niż
1w tygodniu

Objaw 3

Brałeś sterydy
w tabletkach z powodu
pogorszenia astmy 2 lub
więcej razy w ciągu
ostatniego roku

Objaw 4

Miałeś napad astmy,
który wymagał wizyty
w SOR lub pobytu
w szpitalu

Objaw 5

Musisz brać więcej
wziewów z inhalatora ze
sterydem niż zwykle przez
2 dni z rzędu lub więcej

Jeżeli stwierdziłeś(-aś) u siebie przynajmniej jeden z powyższych objawów, to znak, że Twoja astma jest słabo kontrolowana. Sprawdź to w Teście Ryzyka Astmy i porozmawiaj na ten temat ze swoim lekarzem.
Astma Ciężka

Astma Ciężka

Dowiedz się więcej
Test Ryzyka Astmy

Test Ryzyka Astmy

Dowiedz się więcej
Krok Po Kroku

Krok Po Kroku

Dowiedz się więcej

Nowoczesna terapia astmy: leczenie biologiczne astmy ciężkiej

Dowiedz się więcej

Astma Ciężka

Astma ciężka to choroba charakteryzująca się przewlekłym stanem zapalnym dróg oddechowych oraz występowaniem wielu poważnych objawów, takich jak częste ataki duszności i kaszlu, ściskanie w klatce piersiowej, nawracające infekcje dróg oddechowych, a także konieczność częstego leczenia szpitalnego i intensywnej farmakoterapii.

Astma Ciężka

W Polsce objawy astmy ma ponad 4 mln osób, ale tylko ok. 2,2 mln ma świadomość choroby i jest aktywnie leczonych.

Grupa pacjentów z astmą ciężką stanowi 5%-10% tej populacji. Astma ciężka to taka postać astmy, w której standardowe leczenie nie jest wystarczające.

Szacuje się, że w Polsce astmę ciężką może mieć nawet 100 000 osób. Połowa z nich nie wie, że ich astma jest astmą ciężką.

Początkowe objawy astmy ciężkiej mogą być trudne do zauważenia

Co zrobić dalej, jeśli podejrzewasz astmę ciężką?

ETAP 1 PRZYGOTUJ SIĘ DO WIZYTY
ETAP 2 SKONSULTUJ SIĘ Z LEKARZEM
ETAP 3 UDAJ SIĘ DO OŚRODKA LECZENIA BIOLOGICZNEGO
ETAP 1PRZYGOTUJ SIĘ DO WIZYTY
0
Zrób TEST RYZYKA ASTMY

PO CO?

Test pomoże ocenić, czy Twoje objawy mogą sugerować, że ASTMA NIE JEST DOBRZE KONTROLOWANA. U części osób może to być sygnał, że potrzebna jest dalsza diagnostyka i rozmowa z lekarzem o zmianie leczenia lub o diagnostyce w kierunku astmy ciężkiej1,2.

Co zrobić dalej?

Zapisz wynik lub zrób zrzut ekranu.

Dlaczego to ważne?

Dzięki temu łatwiej uporządkujesz objawy przed wizytą, pokażesz lekarzowi, co Cię niepokoi, i nie zapomnisz o najważniejszych informacjach w czasie krótkiej lub stresującej konsultacji.

1
Przygotuj informacje przed wizytą

Zapisz:

  • jakie masz objawy i od kiedy trwają
  • jak często się pojawiają
  • czy budzisz się w nocy z powodu objawów
  • czy objawy utrudniają Ci codzienne funkcjonowanie

Przygotuj także informacje o leczeniu:

  • jakie leki stosujesz na co dzień
  • w jakich dawkach
  • jak długo je stosujesz
  • czy zdarza Ci się sięgać po lek doraźny częściej niż zwykle i

Zanotuj również:

  • czy występowały okresy wyraźnego pogorszenia choroby
  • jakie leki były wtedy stosowane — samodzielnie lub przepisane przez lekarza
  • czy konieczny był pobyt w szpitalu
  • czy była potrzebna wizyta w SOR
  • czy masz karty informacyjne z hospitalizacji lub wypisy z wcześniejszych wizyt

Dlaczego to ważne?

Im dokładniej opiszesz przebieg choroby, leczenie i wcześniejsze okresy pogorszenia się choroby, tym łatwiej lekarz oceni, czy astma może nie być dobrze kontrolowana i czy potrzebujesz dalszej diagnostyki lub konsultacji specjalistycznej1,2.

Warto wiedzieć:

Lek szybko rozszerzający oskrzela:
„Częściej niż zwykle" = gdy potrzebujesz go więcej niż 2 razy w tygodniu, codziennie albo zauważasz, że w ostatnich dniach musisz sięgać po niego wyraźnie częściej niż wcześniej.

Lek przeciwzapalny wziewny / inhalator ze sterydem:
„Częściej niż zwykle" = gdy potrzebujesz większej liczby wziewów niż zazwyczaj, szczególnie jeśli taka potrzeba utrzymuje się przez co najmniej 2 dni z rzędu1.

ETAP 2SKONSULTUJ SIĘ Z LEKARZEM
2
Zgłoś się do lekarza rodzinnego lub do lekarza specjalisty

Jeśli objawy nadal się utrzymują:

To dobry moment, aby zapytać o dalsze możliwości leczenia, w tym o nowoczesne LECZENIE BIOLOGICZNE.

Co może zrobić lekarz rodzinny?

Lekarz rodzinny oceni Twoje objawy, dotychczasowe leczenie oraz to, jak często dochodzi do pogorszenia się choroby. Może też zlecić część badań potrzebnych do dalszej oceny, np. spirometrię oraz spirometrię z próbą rozkurczową, a w razie potrzeby skierować Cię do poradni specjalistycznej — najczęściej pulmonologicznej lub alergologicznej1,2. Jeśli Twoja historia choroby jest dobrze udokumentowana, lekarz rodzinny może także skierować Cię bezpośrednio do ośrodka kwalifikującego do leczenia biologicznego.

Do jakiego lekarza specjalisty możesz trafić?

Najczęściej do lekarza pulmonologa albo alergologa. Specjalista oceni przebieg choroby, kontrolę objawów i dotychczasowe leczenie. Może też sprawdzić, czy rozpoznanie astmy jest prawidłowe oraz jakie powinny być kolejne kroki diagnostyczne i terapeutyczne1,2.

Na wizytę zabierz:

  • wynik Testu Ryzyka Astmy,
Zrób TEST RYZYKA ASTMY
  • listę objawów,
  • informacje o stosowanym leczeniu,
  • dane o momentach pogorszenia się choroby,
  • wypisy ze szpitala,
  • dokumentację z SOR i innych wcześniejszych interwencji medycznych (w szczególności jeśli lekarz zastosował steryd),
  • dokumentację z wcześniejszych wizyt,
  • inne wyniki badań i informacje, które mogą pomóc lekarzowi ocenić przebieg choroby.

Dlaczego to ważne?

To jeden z kluczowych etapów dalszej diagnostyki. Im lepiej opiszesz lekarzowi przebieg choroby, wcześniejsze leczenie i momenty pogorszeń, tym łatwiej będzie zaplanować kolejne kroki. Dobra dokumentacja może też przyspieszyć decyzję o skierowaniu do odpowiedniego specjalisty, pogłębieniu diagnostyki lub u części pacjentów może to być moment, w którym pojawia się rozmowa o leczeniu biologicznym i ewentualne skierowanie pacjenta na kwalifikacje do ośrodka referencyjnego astmy ciężkiej1,2.

2A Wykonaj badania diagnostyczne
2B Umów się na wizytę kontrolną

Jakie badania mogą być potrzebne?

  • spirometria1 i
  • pomiar szczytowego przepływu wydechowego1 i
  • badania krwi, w tym ocena liczby eozynofilów2 i

Po co są te badania?

Pomagają lekarzowi lepiej ocenić, jak funkcjonują Twoje drogi oddechowe, jak wygląda przebieg choroby i czy potrzebna jest dalsza diagnostyka lub zmiana leczenia. Spirometria jest jednym z podstawowych badań w rozpoznawaniu i monitorowaniu astmy, a badania krwi mogą dostarczyć dodatkowych informacji o typie zapalenia1,2.

Ważne:

Wyniki tych badań lekarz interpretuje zawsze w kontekście objawów, dotychczasowego leczenia i całego przebiegu choroby. U części pacjentów nie wszystkie badania są potrzebne od razu.

SPIROMETRIA

WAŻNE:

To podstawowe badanie, które pomaga ocenić, czy przepływ powietrza przez oskrzela jest prawidłowy. Może pokazać, czy drogi oddechowe są zwężone i czy poprawiają się po zastosowaniu leku rozszerzającego oskrzela.

Kiedy wykonuje się spirometrię?

  1. na początku (diagnostyka), aby potwierdzić astmę
  2. gdy objawy się nasilają, żeby sprawdzić, czy choroba się pogorszyła
  3. przy podejrzeniu astmy ciężkiej, aby ocenić, czy mimo leczenia drogi oddechowe nadal są zwężone
  4. kontrolnie, żeby ocenić skuteczność leczenia

Jak wygląda badanie?

  • bierzesz maksymalny wdech
  • następnie jak najszybciej i jak najmocniej wydmuchujesz powietrze do ustnika
  • czasem badanie powtarza się po podaniu leku wziewnego

O czym warto pamiętać?

  • przed badaniem lekarz może zalecić, aby czasowo nie przyjmować niektórych leków wziewnych, ponieważ mogą wpływać na wynik
  • prawidłowy wynik nie zawsze wyklucza astmę, bo jej przebieg bywa zmienny1

POMIAR SZCZYTOWEGO PRZEPŁYWU WYDECHOWEGO (PEF)

WAŻNE:

Prosty test wykonywany w domu, który pokazuje, jak szybko jesteś w stanie wydmuchać powietrze z płuc. Wykonuje się je małym urządzeniem (peak flow meter), często w domu.

Po co się go robi?

Chodzi o ocenę zmienność objawów w czasie – nie o jednorazowy wynik. W astmie wartości mogą się wahać – np. być gorsze rano, lepsze wieczorem lub zmieniać się z dnia na dzień.

Kiedy się wykonuje:

  1. gdy spirometria jest prawidłowa, ale objawy nadal występują
  2. w diagnostyce astmy, przez 2 tygodnie rano i wieczorem
  3. w astmie ciężkiej, do monitorowania kontroli

Jak wygląda badanie?

  1. wydychasz powietrze maksymalnie szybko i mocno do urządzenia
  2. robisz 3 próby
  3. zapisujesz najlepszy wynik
  4. pomiar powinien być wykonywany regularnie, najlepiej rano i wieczorem, aby ocenić wahania1

EOZYNOFILE

Eozynofile to rodzaj białych krwinek stanowiących element układu odpornościowego.

U części osób chorujących na astmę mogą przyczyniać się do rozwoju stanu zapalnego w drogach oddechowych. W celu ich oceny można wykonać podstawowe badanie morfologii krwi z rozmazem, czyli z oznaczeniem odsetka poszczególnych krwinek białych.

Jest to jedno z najważniejszych badań pomocniczych w diagnostyce astmy eozynofilowej.

WAŻNE:

Czy wiesz, że wynik liczby eozynofilów może zależeć od stosowanego leczenia?
Szczególnie doustne sterydy mogą obniżać ich liczbę we krwi. Dlatego takie badanie krwi najlepiej wykonać przed rozpoczęciem leczenia sterydami doustnymi albo co najmniej 1–2 tygodnie po jego zakończeniu, jeśli jest to możliwe.

DLACZEGO?

Bo sterydy mogą czasowo obniżyć wynik i sprawić, że stan zapalny będzie wyglądał na mniejszy, niż jest naprawdę. Dlatego lekarz ocenia ten parametr w kontekście objawów, leczenia i całego przebiegu choroby. Czasem, dla lepszej oceny, badanie trzeba powtórzyć nawet do 3 razy oraz w różnych porach dnia2.

ETAP 3UDAJ SIĘ DO OŚRODKA LECZENIA BIOLOGICZNEGO
3
Ze skierowaniem od lekarza zgłoś się do ośrodka leczenia biologicznego

Co dalej?

Jeśli lekarz specjalista lub lekarz rodzinny uzna, że możesz wymagać leczenia biologicznego, skieruje Cię do odpowiedniego ośrodka prowadzącego taką terapię. Leczenie biologiczne ciężkiej astmy w Polsce jest realizowane w ramach programu lekowego B.44 od ponad 10 lat i jest w pełni bezpłatne dla pacjenta3–6.

Co dzieje się w ośrodku?

W ośrodku przejdziesz dalszą ocenę i kwalifikację do leczenia. Lekarz ośrodkowy analizuje przebieg choroby, dotychczasowe leczenie, wyniki badań oraz to, czy spełniasz kryteria programu lekowego. Wybór terapii zależy od postaci choroby i powinien być poprzedzony pogłębioną diagnostyką2, 4–6.

Dlaczego to ważne?

Twoje życie nie musi wyglądać tak jak teraz. Jeśli mimo leczenia nadal się dusisz, gorzej śpisz, unikasz wysiłku albo rezygnujesz ze spotkań z bliskimi i codziennych planów, warto sprawdzić, czy są dla Ciebie dostępne inne możliwości leczenia. Dla części pacjentów to właśnie ten krok otwiera drogę do nowoczesnej terapii, która pomaga lepiej kontrolować astmę i ograniczać epizody pogorszenia się choroby, a u części chorych może prowadzić nawet do REMISJI CHOROBY2 i.

W Polsce z leczenia biologicznego w ciężkiej astmie korzystają już tysiące pacjentów7,8 i.

REMISJA CHOROBY

Warto wiedzieć:

Remisja oznacza stan, w którym astma ciężka jest bardzo dobrze kontrolowana: nie ma objawów choroby, pogorszenia choroby, nie ma też potrzeby stosowania sterydów doustnych. Nie oznacza to „całkowitego wyleczenia", ale dla części pacjentów może oznaczać dużą poprawę jakości życia2.

Chcesz pogłębić swoją wiedzę?
Przeczytaj artykuł: „Czy można „wyleczyć" astmę ciężką?"

LECZENIE BIOLOGICZNE W POLSCE

Warto wiedzieć:

Warunki włączenia do programu lekowego są aktualizowane zgodnie z obowiązującym obwieszczeniem Ministra Zdrowia. Dlatego jeśli w przeszłości nie spełniałeś(-aś) kryteriów leczenia biologicznego, warto ponownie porozmawiać ze specjalistą i zapytać o aktualne możliwości leczenia3–6.

Chcesz wiedzieć dokładnie, jak wygląda droga pacjenta z astmą ciężką KROK PO KROKU? Zobacz pełną ścieżkę pacjenta
„Chociaż biorę leki, miewam incydenty zaostrzenia, ostatnio trafiłam nawet na SOR." Anna, 37 lat
„Astma powoli zaczyna utrudniać mi życie. Mam problem ze złapaniem tchu." Marek, 51 lat
„Niedawno musiałam ostatecznie zrezygnować z zajęć aerobiku. Postępująca astma mi nie pozwala." Magda, 45 lat
„Od pewnego czasu nie przesypiam nocy. Nie mogę oddychać, chociaż leczę swoją astmę." Joanna, 40 lat
Cytaty są prawdziwymi wypowiedziami pacjentów z astmą ciężką, natomiast zdjęcia nie odzwierciedlają ich autentycznego wizerunku.

Leczenie

Celem leczenia astmy jest kontrola objawów, zapobieganie okresom pogorszenia choroby, rezygnacja ze sterydów doustnych i utrzymanie jak największej poprawy jakości życia.

Lekarz dobiera leczenie indywidualnie – bierze pod uwagę objawy, wyniki badań, dotychczasowe leczenie oraz to, jak astma wpływa na Twoje codzienne funkcjonowanie.

Leczenie wziewne

Leczenie wziewne
  • To podstawa leczenia astmy ciężkiej.
  • Najczęściej obejmuje leki wziewne stosowane codziennie i/lub w razie potrzeby, zgodnie z zaleceniami lekarza.
  • Mogą to być pojedyncze leki lub leczenie skojarzone (combo) w jednym inhalatorze.
  • Do leczenia wziewnego należy także terapia MART – jeden inhalator stosowany zarówno regularnie, jak i doraźnie.
  • Regularne stosowanie leczenia wziewnego pomaga kontrolować objawy i ograniczać ryzyko okresów pogorszenia choroby.

Stosowanie

codziennie
doraźnie
MART

Sterydy Doustne

tylko w szczególnych sytuacjach

Sterydy doustne
  • Sterydy doustne mogą być potrzebne w okresach wyraźnego pogorszenia choroby.
  • Pomagają opanować stan zapalny, ale ich częste stosowanie wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych. Mogą należeć do nich m.in. przyrost masy ciała, nadciśnienie tętnicze czy osteoporoza.
  • Dlatego nie są leczeniem, do którego dąży się na stałe.
  • Jeśli są potrzebne często, warto porozmawiać ze specjalistą o dalszych możliwościach leczenia.

Nowoczesne leczenie biologiczne

Leczenie biologiczne
  • To leczenie celowane dla części pacjentów z ciężką, niekontrolowaną astmą.
  • Działa precyzyjnie na wybrane mechanizmy zapalne.
  • U części pacjentów pomaga lepiej kontrolować objawy i ograniczać okresy pogorszenia choroby.
  • U części pacjentów może także prowadzić do REMISJI KLINICZNEJ

Co to jest remisja kliniczna?

Remisja oznacza stan, w którym astma ciężka jest bardzo dobrze kontrolowana: nie ma objawów choroby, pogorszenia choroby, nie ma też potrzeby stosowania sterydów doustnych. Nie oznacza to „całkowitego wyleczenia", ale dla części pacjentów może oznaczać dużą poprawę jakości życia2.

Chcesz pogłębić swoją wiedzę?
Przeczytaj artykuł: „Czy można „wyleczyć" astmę ciężką?"

Jeśli mimo leczenia wziewnego nadal masz objawy lub często potrzebujesz sterydów doustnych, porozmawiaj ze specjalistą o dalszych możliwościach leczenia, w tym o leczeniu biologicznym.

Jeśli w ciągu ostatniego roku przyjmowałeś sterydy w tabletkach na astmę 2 razy lub częściej, może to oznaczać, że Twoja choroba nie jest prawidłowo kontrolowana.

Nowoczesne leczenie biologiczne pozwala nie tylko reagować na zaostrzenia, ale również im zapobiegać. Stosuje się je, aby poprawić kontrolę astmy – zmniejszyć objawy choroby w sytuacjach, gdy konieczne jest stosowanie dużych dawek sterydów wziewnych i innych leków przeciwastmatycznych.

Przewodnik

Leczenie biologiczne jest skuteczne, bezpieczne i pozwala na szybką poprawę stanu zdrowia.

Zadziałaj, zanim niekontrolowana choroba zrobi spustoszenie w Twoim organizmie. Porozmawiaj z lekarzem o tym, czy Twoja astma nie jest astmą ciężką.

Skorzystaj z naszego PRZEWODNIKA. Ułatwi Ci on rozmowę astmie z Twoim lekarzem.

POBIERZ Przewodnik, o czym należy powiedzieć lekarzowi podczas wizyty

Przewodnik dokument
Pobierz PRZEWODNIK

Pamiętaj! W przypadku niekontrolowanej astmy ciężkiej istnieje nowoczesne, skuteczne i bezpieczne leczenie

Terapia biologiczna
Dowiedz się więcej

Jak utrzymać płuca w dobrej formie?

W trosce o płuca liczą się nawet małe zmiany

Poza właściwym leczeniem przepisanym przez lekarza można na co dzień robić rzeczy, które pozwalają lepiej radzić sobie z chorobą i utrzymać płuca w dobrej formie.

Tip 1

Zidentyfikuj i kontroluj czynniki wywołujące astmę

  • Objawy astmy są wywoływane przez różne czynniki – znając je, możesz zmniejszyć przyszłe ryzyko ataków choroby (np. pogoda, pyłki, zapach, hormony, stres, kurz, opary, ćwiczenia fizyczne).
  • Poinformuj swoich bliskich o czynnikach, które wywołują u Ciebie objawy astmy, by mogli pomóc Ci je ograniczać.
Tip 2

Bądź aktywny i zdrowo się odżywiaj

  • Możesz pomóc w kontrolowaniu astmy, poprawiając swoją wydolność przez regularną aktywność fizyczną.
  • Nawet zwykłe codzienne aktywności, takie jak spacerowanie, mają pozytywny wpływ na Twoje zdrowie.
  • Zapytaj lekarza o sposoby kontrolowania objawów astmy podczas aktywności fizycznej. Razem możecie opracować plan leczenia, który pomoże Ci przygotować się do takiej aktywności i zrozumieć Twoje ograniczenia.
  • Zrównoważona dieta o wysokiej zawartości antyoksydantów i niskim udziale tłuszczów nasyconych może pomóc poprawić ogólny stan zdrowia i zmniejszyć ryzyko choroby przewlekłej.
Tip 3

Rozmawiaj z rodziną i przyjaciółmi o twojej astmie

  • Powiedz im, co wywołuje u Ciebie napady astmy.
  • Poinformuj, jakie leki przyjmujesz.
  • Pójdź do lekarza z osobą towarzyszącą. Ona też może zadawać pytania i opowiedzieć, jak astma wpływa na Twoje życie. Może też pomóc Ci zapamiętać, co mówił lekarz.
Nie pozwól, aby przez astmę rozjechało Ci się życie
Przypisy:
  1. Instytut Zarządzania w Ochronie Zdrowia, „Astma oskrzelowa – nowy model zarządzania chorobą nakierowany na wzrost wartości zdrowotnej”, 2021. Data dostępu: sierpień 2026 r.
  2. Global Initiative for Asthma (GINA), „Global Strategy for Asthma Management and Prevention 2026”, http://www.ginasthma.org. Data dostępu: sierpień 2026 r.
  3. Raport „Życie z astmą ciężką. Punkt widzenia pacjenta”, zrealizowany przez Koalicję na rzecz Leczenia Astmy, https://pta.med.pl/wp-content/uploads/2023/12/2023-12-06_PTA_Raport_cz1_v39_2.pdf. Data dostępu: sierpień 2026 r.
  4. Raport Ipsos z badania „Leczenie biologiczne u pacjentów chorych na astmę ciężką ODZYSKAĆ ŻYCIE”, przeprowadzonego na zlecenie AstraZeneca.

Informacje zawarte na tej stronie internetowej są przekazywane przez firmę AstraZeneca wyłącznie w celach edukacyjnych i nie powinny zastępować rozmowy z lekarzem ani żadnym pracownikiem służby zdrowia. Nie należy wykorzystywać publikowanych tu informacji do diagnozowania ani leczenia problemów zdrowotnych lub choroby. W razie jakichkolwiek pytań dotyczących stanu zdrowia należy porozmawiać z lekarzem lub farmaceutą.